Het was weer een mooie tuinochtend en we hebben heel veel kunnen doen. We hadden vandaag maar liefst 11 zakken met snoeiafval en onkruid.
Heerlijke geur
Sommige kruiden geven een heerlijke geur af als ze worden aangeraakt tijdens het onkruid wieden. Bijvoorbeeld de basilicum (Ocimum basilicum). Basilicum heeft een hele intense kruidige geur, die een beetje aan kruidnagel doet denken. Dit komt door de chemische verbinding eugenol, dat een bestanddeel is van de etherische olie die ook in kruidnagel voorkomt.
De basilicum in onze tuin.
Koningskruid
Basilicum is een plantensoort uit de lipbloemigenfamilie. Het is een vaste plant, afkomstig uit tropische en subtropische gebieden als India en Afrika. In onze gebieden overleeft het de winters echter niet waardoor het bij ons een eenjarig kruid is. De naam basilicum is terug te voeren op het Oudgrieks, waar ‘basileus’ koning betekent, wat ook terug te vinden is in de alternatieve benaming “Koningskruid”.
Smaakmaker
Basilicum is vooral bekend als smaakmaker in de keuken. Vooral bij tomatengerechten, pastasauzen, bonen, paprika’s en aubergines worden de bladeren vers gebruikt, maar ze kunnen ook gedroogd gebruikt worden. Het zaad kan als smaakstof aan bijvoorbeeld brooddeeg worden toegevoegd. Als de zaden in water worden geweekt, zwellen ze op en vormen een geleiachtige laag. Vooral In Zuidoost-Azië en rond de Middellandse Zee worden deze gewelde zaden (ook wel Sabja- of Tukmariazaden genoemd) verwerkt in diverse verfrissende drankjes. Die hebben een aantal gunstige eigenschappen. Zo zou het goed zijn voor de spijsvertering, hydraterend werken en helpen bij gewichtsverlies door een verzadigd gevoel dat ze geven.
Geneeskrachtig
Basilicum wordt ook al heel lang gebruikt als geneeskrachtig kruid. Het zou voornamelijk inwerken op het spijsverteringsstelsel. Het verlicht winderigheid, maagkrampen, koliek en indigestie en helpt bij slechte spijsvertering, misselijkheid en buikkrampen. In de oudheid werd het gebruikt in een kompres bij de behandeling van insecten-, schorpioenen- of slangenbeten.
Van der crachten van Basilicom sijn die oude meesters in contrarie meyningen Galenus scrijft dat het om sijnder overvloedighe vochticheyt niet goet en es in tlichaem in ghenomen. Dioscorides seyt dattet ghegeten die ooghen verduystert ende winden maeckt ende niet lichtelijcken verteert en wordt. Plinius scrijft dat Baslicom inghenomen der maghen seer goet ende bequaem es ende dat hy met azijn ghedroncken die winden verdrijft ende die urine doet lossen Die medecyns deser tijt scrijven den Baslicom toe dat hy het herte ende thooft sterckt blijscap ende vrolicheyt maeckt goet es alle swaere melancoleuse menschen ende met wijn inghenomen den verouderden hoest gheneest.
Nico Rookmaker
23 augustus 2025
