En zo is er alweer een tuinjaar voorbij! Vandaag kwamen we voor het laatst dit jaar met de tuingroep bij elkaar. Het is ook geen ‘tuinweer’ eerlijk gezegd. Met storm Austen net achter de rug en storm Boelo (mooie Groningse naam trouwens) al weer in aantocht.
Overwinteren
Sommige planten staan echter al weer klaar voor het komende voorjaar. Bijvoorbeeld de knoflook (Allium sativa). De knoflooktenen in de grond zijn dit najaar alweer enkele centimeters uitgelopen en zullen op deze manier overwinteren. Komend voorjaar, als het weer warm genoeg is, hebben ze daardoor een vliegende start. Geoogst wordt er in juni of juli.
Hildegard von Bingen
In vrijwel alle boeken die ik er op nasla wordt de heilzame werking van knoflook bewierookt. De Duitse benedictijnse abdis en mystica Hildegard von Bingen (1098–1179), wist van de geneeskrachtige werking van knoflook.
Der Knoblauch hat die rechte Wärme, Und muß roh gegessen werden. Aber er soll mäßig gegessen werden, damit das Blut im Menschen nicht übermäßig erwärmt werde. Wenn aber der Knoblauch alt ist, dann vergeht sein gesunder und rechter Saft, aber wenn er dann durch andere Speisen gemäßigt wird, erlangt er seine Kräfte wieder.
Bernardus Middendorp
In “Het Receptenboek” (1695) van Bernardus Middendorp, Chirurgijn uit Bourtange wordt het voorgeschreven bij “tand ofte kuse pijne”.
Eén bolle knufloock, bradt de onder heete assche in een nat grau pampier gedaan. Legget de soo heet an uw seere tant als ghij het lijden kont.
Bovendien schrijft Middendorp het voor bij de behandeling van wormen bij huisdieren.
6 á 7 bollen knufloock en een rauw eij dat gelecht in wijn ettig 2 á 3 dagen lanck, en sevenboom (Juniperus sabina). Dit te samen klein gewreven dat door een doeck gedaen. Hijer van giettet dat in den hals 2 á 3 dagen. De wormen sullen stervenen of gaen.
Stephaan Blankaart
De Amsterdamse geneesheer Stephaan Blankaart (1650-1704) heeft het in zijn “Den Nederlandschen Herbarium” (1698) over de knoflook. Hij schreef het ook aan kippen voor.
Het is een van de beste Geneesmiddelen die men hier te Lande heeft, dog omdat het soo gemeen is bekend, siet men het over het hooft. Ik heb het menigmaal is soete melk laten koken en aldus is het een der voornaamste middelen tegen de wormen, maar moet eenige dagen agter malkanderen gebruikt werden. ‘t Beneemt mede de engborstigheid, hoest, verstoptheden in de lever en milt. Of men kan de klein gekerfde Look op Wyn ofte Brandewijn setten; het maakt een fyn en snel-loopend bloed en sappen, en daarom sonderlinge dienstig in alle sonderlinge slymige, loome, en tragescheurbuikige menschen. Hoeders die de Pip hebben, laat men daar van eenige stuckjes doorswelgen, en genesen.
Nico Rookmaker
24 oktober 2026
Plantenlijst
Benieuwd welke planten er nu in onze tuin staan? Hier kunt u een lijst downloaden.
