De tuin wordt op dit moment overheerst door de uitbundige gele boei van de keizerskaars (Verbascum phlomoides) en de zwarte toorts (Verbascum nigrum). Het wit van de langgerekte bloemtrossen van de zilverkaars (Actaea racemosa) kan daar niet tegenop. De zilverkaars bloeit dit jaar met slechts enkele bloemen, maar is daarom zeker niet minder mooi.
Trosvormig
Op het naambordje dat bij deze plant in de tuin staat wordt zilverkaars nog Cimicifuga racemosa genoemd. Maar recente morfologische analyses hebben aangetoond dat zilverkaars nauwer verwant is met soorten van het genus Actaea dan met andere Cimicifuga-soorten. Daarom is het onlangs hernoemd tot Actaea racemosa. Racemosa staat voor trosvormig of met trossen. Dit verwijst naar tot wel 50 centimeter lange bloemtrossen. De bloemen in deze trossen hebben geen kroon- of kelkbladeren maar bestaan slechts uit clusters van witte, 5 tot 10 mm lange meeldraden. Ze hebben een uitgesproken zoete, ietwat stinkende geur die vliegen, muggen en kevers aantrekt.
De zilverkaars in onze kruidentuin.
Slangenbeten
Het komt oorspronkelijk uit Noordoost-Amerika en werd daar door de inheemse bevolking lang medicinaal gebruikt. Volgens Mrs. M. Grieve werd het daar ook gebruikt om slangenbeten te behandelen met een tinctuur van verse, bij voorkeur in oktober geoogste, wortelen.
Eclectische geneeskunde
In 1844 kreeg de zilverkaars een plotselinge populariteit toen John King, een eclectische arts, zilverkaars gebruikte voor de behandeling van reuma en zenuwaandoeningen. Eclectische geneeskunde was een, niet onomstreden, Amerikaanse medische beweging in de 19e en begin 20e eeuw. Deze beweging streefde naar een combinatie van verschillende geneeswijzen, waaronder kruidengeneeskunde, en ontwikkelde een eigen Amerikaanse materia medica (lijst van geneesmiddelen).
Levertoxiciteit
Zilverkaarsextracten worden nog steeds bestudeerd of ze gebruikt kunnen worden voor de behandeling van symptomen geassocieerd met de menopauze en ook voor gynaecologische en andere aandoeningen, zoals keelpijn, nierproblemen en depressie te behandelen. Ook wordt het gebruikt in voedingssupplementen. Recent onderzoek heeft echter aangetoond dat er onvoldoende bewijs is voor de werking ervan. Sterker nog: sinds 2002 zijn wereldwijd al meerdere gevallen van ernstige levertoxiciteit gemeld die worden toegeschreven aan de inname van zilverkaars. Tussen 1999 en begin 2019 heeft bijwerkingencentrum Lareb in Nederland 20 meldingen ontvangen over preparaten die zilverkaars bevatten. De klachten varieerden van pijn in borst of buik, diarree en misselijkheid tot bloedingen en leveraandoeningen. Het Bureau Risicobeoordeling & onderzoek raad het gebruik van zilverkaars bij risicogroepen daarom ook af.
Nico Rookmaker
12 juli 2025
Bronnen
- Wikipedia
- Mrs. M. Grieve, A Modern Herbal
- nvwa.nl
