Grote pimpernel

Er bloeit op dit moment weer van alles. Heel bijzonder is dat binnenkort ook de Gele gentiaan (Gentiana lutea) weer eens gaat bloeien. Dit gebeurt maar eens in de 5 á 10 jaar! De bloem­stengel met hele bijzondere gele bloemen kan tot 150 centimeter hoog worden. Eenmaal in bloei is het een iconische plant.

Deze plant bloeit wel elk jaar

Een andere iconische plant in de tuin die nu al volop bloeit en dit wél elk jaar doet, is de grote pimpernel (Sanguisorba officinalis). De Nederlandse naam is een afleiding van piper, wat Latijn is voor peper. De naam betekent letterlijk zoiets als “als uit peper­korrels bestaand”. Dit verwijst naar de compacte bloem­hoofdjes van de plant, die sterk aan peper­korrels doen denken. De Latijnse naam verwijst naar de bloed­stelpende (adstringerende) werking van de plant: ‘sanguis’ betekent bloed en ‘sorberebetekent opzuigen, absorberen of stelpen.

Grote pimpernel
De grote pimpernel in onze tuin.

Bloedstelpend

De medicinale werking van de grote pimpernel is dan ook voornamelijk gebaseerd op zijn sterk samen­trekkende, bloed­stelpende en ontste­kings­remmende eigenschappen. Zowel in de traditionele Europese volks­geneeskunde als in de traditionele Chinese genees­kunde (waar de wortel bekendstaat als Di Yu) wordt de plant al eeuwenlang toegepast. De belangrijkste actieve stoffen die hiervoor zorgen zijn tannine (looistof), saponinen en flavonoïden, die vooral in de wortels en in mindere mate in de bladeren zitten.

Medicinale toepassingen

Historisch en traditioneel werd het ingezet bij hevige menstruatie, bloedend tandvlees, aambeien, inwendige bloedingen, wond­genezing en huid­verzorging. Uitwendig worden kompressen gebruikt om de genezing van brandwonden, zweren, eczeem en lichte huid­ontstekingen te versnellen. Bovendien zou het helpen bij spijs­verterings­klachten; een thee getrokken van de gedroogde wortel of bladeren zou werken tegen acute diarree en darm­infecties.  

In de keuken

De jonge bladeren hebben een frisse, komkommer­achtige smaak met een licht noot­achtig aroma en kunnen, fijn versnipperd, worden toegevoegd aan salades of worden gemengd door vinaigrette, kruiden­boter, mayonaise, kwark of roomkaas. Ook kan er een kruiden­azijn mee worden gemaakt. 

"Pimpinelle ghesoden ende ghedroncken stelpt dat bloet spouwen, bloetpissen ende der vrouwen overvloedighe natuerlijcke cranckheyt ende die vloet ende alle bloetganck. Tselve doet zy ende huer saet oock ghepoedert ende met wijn oft ghestaelt water inghenomen oft gruen in die hant ghehouwen als sommighe scrijven. Die bladeren van Pimpinelle gruen ghestooten ende op die wonden gheleyt bewaeren ende bescermen die wonden van alle verhittinghen ende apostumatien (abses) ende in der selver manieren sijn zy goet gheleyt op die heete swillinghen ende sweeringhen. Die bladeren van Pimpinelle in wijn gheleyt ende daer af ghedroncken verlicht ende verhuecht dat herte. Ende es goet tseghen die beruerte en cloppinghe van der herten."
— Rembertus Dodonaeus in zijn Cruijdeboeck uit 1554.

Hoofd Kruidentuin Nico Rookmaker.Nico Rookmaker     
30 mei 2026

Ontvang nieuwtjes en tips met onze nieuwsbrief

Momentje...

U bent aangemeld!