Hoewel we vandaag extra vroeg begonnen waren was het toch puffen en zweten in de tuin. En ondanks dit extreem warme weer is er veel activiteit in het klooster. Behalve dat we dit jaar weer meedoen met Westerwolde rijgt, waarbij de tuin gratis toegankelijk is, was er gisteren de opening van de tentoonstelling met prachtige schilderijen van Henk Helmantel en de even prachtige middeleeuwse houten beelden uit de verzameling van hem en zijn vrouw Babs.
Waarom vals?
Voor wie er oog voor heeft zijn de bloemen van de valse salie (Teucrium scorodonia L.) eveneens prachtig. Maar waarom wordt het “valse“ salie genoemd? Binnen de lipbloemenfamilie hoort deze soort niet bij het geslacht Salvia maar bij het geslacht Teucrium. De bouw van de plant lijkt wel op die van de echte salie maar de bloeiwijzen wijken af van wat we bij de Lipbloemenfamilie zien. De bloemen vormen eigenlijk een tros en missen de schijnkransen van meerdere bloemen. Aan iedere kant van de stengel staat één bloem. Beide bloemen richten zich naar één zijde. Dit patroon herhaalt zich in de hele tros, waardoor de bloemen als het ware naar één kant gericht staan. De bouw van de individuele bloemen wijkt ook af van de bloembouw die we kennen van Lipbloemen. Bovendien missen de bladeren de kenmerkende geur van salie.
De valse salie in onze tuin.
Knoflook
De naam Teucrium verwijst naar Teucros, een oude koning van Troje. Volgens de legende was hij de eerste die de medicinale en helende eigenschappen van deze plant ontdekte en toepaste. De soortnaam scorodonia is afgeleid van het Griekse scorodon dat knoflook betekent. De plant verspreidt een geur die knoflookachtig.
Valse salie bevat bitterstoffen en looistoffen waardoor het een uitstekende werking zou hebben bij maag- en darmklachten. Het zou de eetlust opwekken, de werking van de gal en nieren stimuleren en een goede spijsvertering bevorderen.
Wondkruid
Een thee gezet van het gedroogde kruid werkt urinedrijvend en heeft een reinigende werking en een gunstig effect op reumatische klachten, jicht, huiduitslag en verlicht vastzittende hoest en maakt slijm los bij bronchitis. Valse salie wordt ook tot de wondkruiden gerekend, door het verse blad fijn te wrijven en het op de wond te brengen trekt deze sneller dicht en raakt niet ontstoken.
Scordion suyvert het inghewant ende het binnenste des lichaems; ende reynight oock de oude uytwendighe sweeren ende zeeren, alsmen daer honigh by voeght. Is oock seer goet om den verouderen hoest te versachten, ende om de smerten van de sijde te ghenesen, die van koude ende verstoptheyt haeren oorspronck hebben. Sommighe ghebruycken dat selve oock om de smerte van het Flercijn, oft gicht, bijsonder die aen de voeten komt, te versoeten, met edick oft water daer op gheleydt.
Nico Rookmaker
27 juni 2026
Bronnen
- Kruidenencyclopedie, Nico Vermeulen, 2de druk, 1999
- Volkoomen
- Flora van Nederland
